Mogelijke maatregelen


De mogelijke maatregelen, die we hier puntsgewijs behandelen, komen voort uit de adviezen van het deskundigenteam van het Kennisnetwerk Ontwikkeling en Beheer Natuurkwaliteit (OBN) en de overlegsessies met eilanders en andere belanghebbenden in 2017. De maatregelen passen binnen de leidende principes van onze toekomstvisie. Ze dragen bij aan het behalen van de doelen uit het huidige Natura 2000-beheerplan. Enkele van deze maatregelen kunnen we op korte termijn uitvoeren. Voor andere geldt dat nader onderzoek of een haalbaarheidsstudie nodig is. Hiervoor is de medewerking van de provincie en Rijkswaterstaat nodig.

DUIDELIJKE GRENZEN. Voor alle maatregelen geldt dat de uitvoering gepaard moet gaan met gedegen afspraken over bijvoorbeeld maximale volumes, breedtes, hoogtes en lengtes.  Als belangrijkste uitgangspunten hanteren we:

  1. Behoud van één eiland-principe, er mogen geen permanente geulen tussen de Noordzee en Waddenzee ontstaan.
  2. Er worden afspraken gemaakt om verdere kustafslag voorbij Paal 26 tegen te gaan.
  3. Grotendeels behouden van de Stuifdijk als cultuurhistorisch fenomeen; komende tien jaar (t/m volgende beheerplanperiode) minimaal 80% instandhouding. Daarna evaluatie en mogelijk nieuwe afspraken.
  4. Effecten van ingrepen worden gemonitord en zonodig bijgestuurd of beeindigd.
  5. Er worden afspraken gemaakt met betrekking tot routes over en de begaanbaarheid en toegankelijkheid van de Boschplaat. Het pad onder de Stuifdijk groeit mee met nieuwe ontwikkelingen en blijft begaanbaar. Onder normale omstandigheden blijft het Amelandergat bereikbaar.

Hiermee borgen we, samen met de eilanders, zowel het natuurbehoud op de Boschplaat als de toegankelijkheid van het gebied.

Bij het uitvoeren van maatregelen kiezen we voor ingrepen waar we al ervaring mee hebben. Of voor experimenten die zoveel mogelijk aansluiten bij karakteristieke natuurlijke processen op de Boschplaat. Voor beide geldt dat ze enkel op gang geholpen dienen te worden, waarna de natuur haar werk moet kunnen doen, passend binnen leidend principe 4 ‘Natuurlijke processen zijn leidend’. We kiezen voor alternatieven, die je niet hoeft te herhalen en die van nature bij het gebied horen of hier al plaatsvinden.

Door dit principe vallen sommige suggesties, die in de publieksbijeenkomsten zijn genoemd af als permanent beheer. Zoals branden. Dit heeft vooral een kortstondig, visueel effect en draagt nauwelijks bij aan langdurige ecologische verbeteringen. Maaien en afvoeren van gras en riet kan weliswaar een effectieve beheermaatregel zijn, maar moet dan wel jaarlijks worden herhaald, hetgeen we niet wenselijk vinden. Ze zijn wellicht wel geschikt voor inleidend beheer.

VERSTUIVEN
Watdeel van de Stijfdijk in verstuiving brengen
Zoekgebied tussen paal 20 en paal 25.500
Voorbeeldlocatielevend duingebied tussen paal 16 en 20
Beoogd effect ophoging zone ten zuiden van de Stuifdijk
behoud zand door ontstaan breder duingebied
toename gradiënten
verjonging duinvegetaties
toename variatie landschap
meer mogelijkheden voor routes tussen kwelder en strand (ruiters en wandelaars)
Sluit aan bij leidende principes1. De Boschplaat is een grootschalig, weids, open kustlandschap
2. De Boschplaat blijft een gradiëntrijke, complete en weerbare eilandstaart
3. Op de Boschplaat zijn natuurlijke processen leidend
4. De Boschplaat blijft toegankelijk, beleefbaar en veilig voor de mens
KanttekeningAanzien Stuifdijk verandert, zand van de Stuifdijk krijgt een nieuwe functie (ophoging groter gebied)
Recreatieve routes veranderen door dynamiek, vergelijkbare situatie als eerste deel pad langs de Stuifdijk tot paal 20 in huidige situatie.
ONTWIKKELEN WASH-OVERS
Watlaagte waardoor zeewater, tijdens stormtij, over het strand en de kwelder van de Noordzee naar de Waddenzee kan stromen
Zoekgebiedmeerdere locaties tussen paal 22.500 en oostpunt
Voorbeeldlocatie(s)De Hon op Ameland, het Oerd op Ameland, noordkant vijfde Slenk Boschplaat
Beoogd effectlokale ophoging door afzetting zand tijdens stormtij
behoud zand voor het eiland, ook wanneer de kust afslaat
toename gradiënten
kansen voor pioniervegetatie
variatie in landschap
meer mogelijkheden voor routes tussen kwelder en strand
Sluit aan bij leidende principes1. De Boschplaat is een grootschalig, weids, open kustlandschap
2. De Boschplaat blijft een gradiëntrijke, complete en weerbare eilandstaart
3. Op de Boschplaat zijn natuurlijke processen leidend
4. De Boschplaat blijft toegankelijk, beleefbaar en veilig voor de mens
KanttekeningEen wash-over functioneert alleen bij hoge stormtijen. Dergelijke waterstanden doen zich enkele keren per jaar voor. Op zo'n moment is de Boschplaat, net als nu het geval is, niet toegankelijk.Daarna is het gebied weer voor iedereen bereikbaar. De toegankelijkheid wordt lokaal zelfs verbeterd, omdat er nieuwe verbindingsmogelijkheden van noord naar zuid en vice versa ontstaan. De routes kunnen na een stormtij alleen wel veranderen. Voor goed functionerende wash-oversystemen moet er nader locatieonderzoek plaatsvinden.
SCHELPDIERRIFFEN AANLEGGEN
WatSchelpdierriffen op het Wad, ten zuiden van de Boschplaat, kunnen de invloed van golven verkleinen en mogelijk de kustafslag stoppen.
Zoekgebiedzuidkant Boschplaat; Punt Groede tot derde Duintjes
Voorbeeldlocatieonderzoekslocaties www.waddensleutels.nl
Beoogd effectstoppen afkalving zuidkant kwelder
aangroei kweldervegetaties
toename foerageerlocaties trek- en broedvogels
Sluit aan bij leidende principes1. De Boschplaat is een grootschalig, weids, open kustlandschap
2. De Boschplaat blijft een gradiëntrijke, complete en weerbare eilandstaart
3. Op de Boschplaat zijn natuurlijke processen leidend
4. De Boschplaat blijft toegankelijk, beleefbaar en veilig voor de mens
Kanttekeningexperimentele methode waarvan onduidelijk is of dit mogelijk is op het wad bij de Boschplaat
DAM GRIË VERLENGEN
Watverlengen bestaande dam van de Grië doet het afkalvende effect van de golven teniet. In de luwte van de dam bezinkt ook slib.
Voorgestelde locatiein het verlengde van bestaande dam langs de Grië tot aan de kleine slenk
Voorbeeldlocatiebestaande dam Grië
Beoogd effectbescherming cultuurhistorische eendenkooien en cultuurgraslanden
voorkomen verdere kustafslag Groede
beschermen aangrenzende cultuurgraslanden aan de zuidwest kant van de Groede
areaalbehoud en uitbreiding pionierskwelder
Sluit aan bij leidende principes1. Op de Boschplaat is ruimte voor cultuurhistorie en toekomstig erfgoed
2. De Boschplaat blijft een gradiëntrijke, complete en weerbare eilandstaart
3. De Boschplaat blijft toegankelijk, beleefbaar en veilig voor de mens
4. Boschplaatgebruikers en eilandbewoners ondersteunen noodzakelijk ingrijpen
Kanttekeningdam is hard substraat en past dus niet bij gebiedskenmerken Waddengebied
mogelijk verlaging wad als gevolg van reflecterende golfwerking
oogt kunstmatig
BEGRAZING UITBREIDEN
Watseizoensbegrazing met (eilander) vee dringt de verruiging met zeekweek terug
Zoekgebiedvanaf huidige oostgrens begrazingsgebied Groede tot aan eerste Slenk, zuidwaarts tot aan Wad
Voorbeeldlocatiede Groede
Beoogd effecttegengaan verruiging
uitbreiding voedergebied ganzen
verjonging kweldervegetaties
sluit aan bij cultuurhistorische begrazing Groede op voormalige oude einde van het eiland
Sluit aan bij leidende principes1. De Boschplaat is een grootschalig, weids, open kustlandschap
2. De Boschplaat blijft een gradiëntrijke, complete en weerbare eilandstaart
3. De Boschplaat blijft toegankelijk, beleefbaar en veilig voor de mens
4. Op de Boschplaat is ruimte voor cultuurhistorie en toekomstig erfgoed
5. Boschplaatgebruikers en eilandbewoners ondersteunen noodzakelijk ingrijpen
Kanttekeningop een begraasde kwelder vindt minder sedimentatie plaats, waardoor ophoging langer duurt
bij grootschalige begrazing van de Boschplaat verdwijnt broedgelegenheid voor de bruine en blauwe kiekendief, de velduil, rietzangers, eidereenden en lepelaars.
ruige begroeiing is van belang voor het voorkomen van o.a. insecten en muizen
MORFOLOGISCH ONDERZOEK Amelander zeegat
WatOnderzoek naar de processen die spelen rond/in het Amelandergat om meer inzicht te krijgen hoe die beïnvloed kunnen worden, aansluitend aan huidig onderzoek in de buitendelta (Kustgenese 2.0/SEAWAD)
ZoekgebiedAmelandergat en strand
Amelandergat zelf, waar momenteel al onderzoek en monitoring plaatsvinden
VoorbeeldlocatieKustgenese 2.0 en SEAWAD in Amelandergat, is pilot
Beoogd effectBeter inzicht in verwachting ontwikkeling kust oostpunt Boschplaat.
Sluit aan bij leidende principes1. Boschplaatgebruikers en eilandbewoners ondersteunen noodzakelijk ingrijpen
2. De Boschplaat blijft een gradiëntrijke, complete en weerbare eilandstaart
3. De Boschplaat blijft toegankelijk, beleefbaar en veilig voor de mens
Kanttekeningonderzoek vergt tijd om tot gedegen resultaten te komen
Zandsuppletie
WatKustafslag stoppen door zand aan te brengen op het strand, in de vooroever of de buitendelta. Is al onderdeel van het huidige kustbeheer wanneer de Boschplaat verder afslaat dan paal 26.
Zoekgebiedpaal 26 tot oostpunt en in zee
VoorbeeldlocatieGeen exacte vergelijkbare situatie, maar er vinden wel zandsuppleties op grote schaal plaats langs Nederlandse kust ter behoud van de basiskustlijn
Beoogd effectstoppen kustafslag
behoud kwelderareaal
groei Boschplaat
behoud basiskustlijn
toename pioniersvegetaties
Sluit aan bij leidende principes1. De Boschplaat is een grootschalig, weids, open kustlandschap
2. De Boschplaat blijft een gradiëntrijke, complete en weerbare eilandstaart
3. De Boschplaat blijft toegankelijk, beleefbaar en veilig voor de mens
KanttekeningHaalbaarheid van effectieve suppletie op dit moment niet duidelijk (zie morfologisch onderzoek Amelander zeegat)

Overige maatregelen: